Qığılcımizm nədir?

Bəzən bir insanın həyatını dəyişmək üçün böyük bir şey lazım deyil.
Bir cümlə.
Bir fikir.
Bir baxış.
Bir sual.
Hətta yolda qarşısına qoyulmuş kiçik bir daşın götürülməsi belə…
Bunların hər biri qığılcım ola bilər.
Qığılcım kiçik görünür. Amma harada və kimə düşdüyünü heç vaxt əvvəlcədən bilmirsən.
Sən bir insana bir fikir verirsən. O insan həmin fikirdən istifadə edir. Sonra həmin insan başqa birinə təsir edir. O da başqasına…
Beləcə, sənin verdiyin kiçik bir qığılcım səndən çox uzaqlara gedə bilər.
Qığılcımizm məhz bunu soruşur:
Bir insana verdiyimiz qığılcım onun həyatında nəyə çevrilir?
Qığılcım həmişə yaxşı nəticə verməyə bilər.
Bəzən verdiyin məsləhət bir insanı irəli aparar.
Bəzən səhv qərara gətirər.
Bəzən bir insanın həyatını dəyişər.
Bəzən isə həmin insanın həyatında ağır bir dərsə çevrilər.
Amma burada vacib bir fərq var:
İnsan hər nəticəyə görə məsuliyyət daşıyırmı?
Qığılcımizmə görə məsuliyyət nəticənin özündən əvvəl başlayır: sən nə verdiyini, kimə verdiyini və hansı nəticəni ağlabatan şəkildə görə bildiyini nə qədər anlayırdın?
Məsələn, birinə bilik verirsən. O biliklə özünü inkişaf etdirir və sonra həmin biliyi başqasına ötürür. Sənin qığılcımın artıq təkcə bir insanda qalmayıb.
Amma qəsdən zərər vermək üçün bir vasitə təqdim edirsənsə və onun nə üçün istifadə olunacağını bilirsənsə, artıq məsələ sadəcə “qığılcım vermək” deyil.
Burada niyyət, bilik və nəticəni əvvəlcədən görə bilmək önəm qazanır.
Bəs inkişaf nədir?
Qığılcımizm inkişafı yalnız “daha yaxşı insan olmaq” kimi görmür.
İnsan dünən bilmədiyi bir şeyi bu gün öyrənibsə — inkişaf edib.
Səhv edib, amma həmin səhvdən dərs çıxarıbsa — yenə inkişaf edib.
Hətta mənfi bir təcrübə insanı sonradan daha düzgün seçim etməyə gətiribsə, o təcrübə də onun həyatında bir dəyişiklik yaradıb.
Çünki həyatdakı hər dəyişiklik rahat və gözəl görünmür.
Bəzən qığılcım işıq yaradır.
Bəzən isə əvvəlcə yanıq izi qoyur.
Əsas sual budur:
Sən aldığın qığılcımla nə edəcəksən?
Və daha vacibi:
Sən özündən sonra hansı qığılcımı qoyub gedəcəksən?
Qığılcımizm bir insanın dünyanı dəyişməsini tələb etmir.
Bəlkə də məsələ daha sadədir.
Bir insanın yolundakı daşı götürmək.
Birinə bilmədiyini öyrətmək.
Bir insanı ümidsiz olduğu anda ayaqda saxlamaq.
Səndə olan biliyi özünlə birlikdə “öldürməmək”.
Və bəzən sadəcə bir insanın içində yeni bir sual yaratmaq.
Çünki bəzən cavabdan daha güclü olan şey sualdır.
Bəlkə də axtardığın cavab, heç vermədiyin sualın içindədir.